Loading...
Navigatie:  Home  >  Nieuws  >  Bericht

Hoe organiseren we Europese samenwerking?

 11 juni 2015 

    Print       Email

jan gajentaan - CopyDoor Jan Gajentaan

Naar aanleiding van mijn column van gisteren “De alternatieven van de euro”, waarin ik vanuit eurokritisch perspectief drie alternatieve monetaire scenario’s schetste, merkte een vriend op Twitter op dat ik daarmee nog weinig had gezegd over de EU als zodanig. Vandaar nu Deel 2: hoe organiseren we Europese samenwerking?

Mijn vriend had gelijk, maar in mijn visie staat of valt alles met het monetaire beleid. De Europese Monetaire Unie (EMU), resulterend in de invoering van de euro in 2002, is vanaf 1990 doorgedrukt door de Franse president Mitterrand en de toenmalige voorzitter van de Europese Commissie, Jacques Delors. Delors schijnt de grote aanjager te zijn geweest van dit project. Beide heren waren socialisten. Het idee was aanvankelijk dat er ook een politieke unie moest komen, Nederland heeft zich daar nog voor ingezet, maar vanwege allerlei gesteggel met landen is daar niets van gekomen.

Gisteren las ik nog dit interessante interview met Cees Maas, die begin jaren negentig Thesaurier-Generaal was op Financiën en voorzitter van het Monetaire Comité dat de euro moest voorbereiden. Maas bevestigt dat Jacques Delors als goed marxist geloofde dat als de economische onderbouw eenmaal was gelegd (door de euro) de rest, de politieke unie (EPU) en de Europese superstaat, vanzelf wel zouden volgen. Zie hier voor de link naar het interview:
http://www.athenaeum.nl/boek-van-de-nacht/roel-janssen-euro

De toenmalige Europese Commissie wist heel goed dat de muntunie nooit zou werken als er niet één gemeenschappelijk economisch beleid, fiscaal beleid, begrotingsbeleid, arbeidsmarktbeleid, innovatiebeleid, etc. zou volgen. Een Europese superstaat dus. Ze wisten dat er een crisis zou komen omdat aan al die voorwaarden niet was voldaan. Ze gingen ervan uit dat deze crisis de Europese landen zou dwingen tot verdergaande stappen van integratie. Deze gedachte alleen al geeft het fundamenteel ondemocratische karakter van de huidige EU en met name de eurozone aan.

Als de muntunie bedoeld was om een politieke unie en Europese superstaat af te dwingen, dan is het omgekeerd ook zo dat het voorkomen van een Europese superstaat en terugkeren naar het concept van samenwerking tussen vrije natiestaten een andere monetaire opzet vraagt. Hier stuiten we natuurlijk op een groot probleem, omdat niet alleen de politieke elite van de EU maar ook de financiële markten zich hiertegen zullen verzetten. Grote beleggers profiteren van de euro, terwijl de koopkracht van de bevolking steeds verder achteruit gaat. In Nederland gaat de koopkracht al 15 jaar achteruit, waar nog bij komt dat Nederland een miljardenverlies heeft geleden door een onjuiste wisselkoers (conversie) van de gulden naar de euro, maar daarover een andere keer meer.

Ik moet ook noemen dat de hele gang van zaken in de EU nog een andere dimensie heeft aangenomen in 2004, toen de EU werd uitgebreid met 10 Oost-Europese lidstaten. Sindsdien bestaat de EU uit maar liefst 28 lidstaten waarvan 19 inmiddels lid zijn van de eurozone. In de verdragen is vastgelegd dat landen die toetreden tot de EU gedwongen zijn de euro in te voeren, met uitzondering van het VK en Denemarken. Voor de overige landen geldt dat als zij de eurozone willen verlaten, hun EU-lidmaatschap daarmee ophoudt. Wederom wordt het fundamenteel ondemocratische karakter van de EU duidelijk. Bovendien is het zo dat door de grootte van 28 staten en straks nog meer de EU een dermate groot en log bureaucratisch monster is geworden dat de effectiviteit vrijwel nihil is.

We zien dan ook dat de EU jaren onderhandelt over handelsakkoorden, daar niet transparant over is en ten onder gaat aan intern gesteggel, terwijl het kleine Zwitserland het ene handelsakkoord na het andere sluit. De Britse filosoof John Gray voorspelt dat de EU in de komende 10 jaar aan zichzelf ten onder zal gaan door de grootte. Velen trekken de vergelijking met de toenmalige USSR.

Als ik de monetaire scenario’s die ik gisteren noemde nog eens langs loop, is duidelijk dat in scenario 1 (The Matheo Solution) en 2 (Parallelle Munten) er geen grote wijzigingen nodig zijn, dat wil zeggen de EU, de Monetaire Unie (EMU) en zelfs het Europact kunnen blijven bestaan met enige aanpassingen. Je zou dit compromismodellen kunnen noemen. Omdat er monetaire flexibiliteit zal zijn (landen kunnen devalueren of rente verhogen in samenspraak met de ECB) zal er evenwicht ontstaan. Ook zal de nationale democratie weer een factor van betekenis worden. Landen die ervoor kiezen minder snel te hervormen kunnen dan weer devalueren, maar betalen daar natuurlijk een prijs voor.

Kijken we naar scenario 3 in mijn column van gisteren, terugkeer naar nationale munten, dan is dat natuurlijk het meest ingrijpende scenario, aangezien de EMU dan ophoudt te bestaan, of in ieder geval zullen de uittreders daar niets meer mee te maken hebben. Bovendien zullen de uittreders uitgesloten worden van de EU. Volgens onderzoeken die de PVV heeft laten doen hoeft dat geen groot probleem te zijn aangezien deze landen vervolgens weer vrijhandelsakkoorden kunnen sluiten met de overige Europese landen en ook daarbuiten. Andere wetenschappers zien dat negatiever in en denken dat Nederland veel verlies zal leiden in een dergelijk scenario, vanwege het wegvallen van aan de EU gekoppelde financiële- en goederenstromen.

In ieder geval, een land dat uittreedt uit de eurozone en de EU, hervindt handelingsvrijheid en kan zich bijvoorbeeld aansluiten bij de EVA (Europese Vrijhandels Associatie)waar ook Noorwegen, Zwitserland, IJsland en Liechtenstein lid van zijn. Ook kan gekozen worden voor verdergaande samenwerking of zelfs integratie in kleinere blokken van vergelijkbare landen. Als bij de landen die uit de eurozone treden ook Frankrijk hoort (Marine Le Pen heeft aangekondigd dat zij een referendum over de euro zal houden als zij president wordt) dan ontstaat er weer een andere situatie, want zonder Frankrijk zal de huidige EU ophouden te bestaan. Dan kiest men misschien voor een flexibelere EU. Er wordt overigens de laatste tijd ook veel gespeculeerd over een EU met twee snelheden.

U ziet, het is een enorm complex onderwerp en deze column is veel te lang geworden. Hoe het ook zij, er zijn allerlei vormen van Europese samenwerking en/of integratie mogelijk en denkbaar, maar alles staat of valt op de eerste plaats met het monetaire vraagstuk.

Zie ook een ander interessant bericht door op de volgende link te klikken>>> DIKKE MENSEN IN SURINAME WORDEN MAGER MET NIEUW AFSLANKMIDDEL

    Print       Email
  • Published: 2 maanden ago on 3 september 2020
  • By:
  • Last Modified: september 3, 2020 @ 12:42 am
  • Filed Under: Nieuws
Translate »